اینترنت ایران بعد از ۲۰ روز؛ باز شدن محدود پروتکل‌ها

در حدود 20 روز گذشته، دسترسی به اینترنت در ایران با اختلال‌های جدی همراه بوده و هنوز به وضعیت پایدار و قابل اطمینان بازنگشته است. البته در روزهای اخیر بهبود نسبی در سرعت و دسترسی به برخی سرویس‌ها و وب‌سایت‌های جهانی مشاهده می‌شود و ابزارهای دور زدن تحریم نیز بهتر از قبل عمل می‌کنند. اما ناپایداری و قطع‌و‌وصل‌های مکرر همچنان دغدغه مشترک کاربران است. اینترنت امروز نقش مهمی در زندگی، ارتباطات و معیشت مردم دارد و امید می‌رود با درک شرایط موجود، هرچه زودتر شاهد بازگشت کامل و پایدار این زیرساخت حیاتی باشیم.

حدودا بعد از دو هفته قطعی کامل اینترنت بین‌الملل، خبرگزاری‌ها مدعی شدند اینترنت ایران به تدریج در حال بازگشت به روال سابق است. اگرچه خبرهای ضد و نقیض زیادی در این رابطه وجود داشت، اما وصل شدن چند ساعته اینترنت، به این صحبت‌ها دامن زد تا بسیاری از کاربران به این باور برسند که اینترنت بین‌الملل واقعا متصل است.

حالا و بعد از گذشت تقریبا 5 روز، بار دیگر گزارشات مشابهی را راجع به اتصال اینترنت بی‌الملل شاهد هستیم. اما این بار نه فقط خبرگزاری‌های داخلی بلکه نت‌بلاکس هم روی آتش شایعات، نفت بیشتری ریخت. نت بلاکس اعلام کرد بیش از 84٪ کاربران ایران تقریبا به اینترنت جهانی دسترسی دارند.

اینترنت فعلی ایران در سطح 5 قرار دارد

به‌گفته منابع مطلع در گفت‌وگو با «شرق»، سطح دسترسی به اینترنت در ایران در هشت سطح تعریف می‌شود؛ از قطع کامل در سطح 8 تا دسترسی عادی در سطح 1. بر این اساس، اینترنت در حال حاضر در سطح 5 قرار دارد و وعده داده شده است که به‌زودی به سطح 2، یعنی آستانه بازگشت به شرایط عادی، ارتقا یابد. هرچند برخی پیام‌رسان‌های خارجی از جمله واتس‌اپ، با وجود رفع فیلتر در 5 دی 1403، همچنان با محدودیت‌هایی همراه خواهند بود.

آیا اینترنت ایران بدون فیلتر کار می‌کند؟

نت‌بلاکس ادعا کرده که اتصال اینترنت در ایران همچنان پایدار و حتی بدون فیلتر نیست. این یعنی دسترسی به بسیاری از سایت‌هایی که پیش از این بدون نیاز به اپ‌های تغییر IP ممکن بود، حالا غالبا با این اپ‌ها ممکن است. اما روزنه امید برای کاربران ایرانی این است که حداقل اپ‌های تغییردهنده IP نسبت به روزهای گذشته، روند اتصال بهتری را تجربه می‌کنند.

به صورت کلی، بعد از آن اتصال ناگهانی چندساعته اینترنت ایران در 5 روز قبل، این دومین بار است که بسیاری از شبکه‌های سطح بین‌المللی را در مدار اتصال می‌بینیم. با این حال، نمی‌توان نام این وضعیت را «بازگشت به وضعیت عادی» گذاشت. چرا که دسترسی به وب همچنان به شکل سنگینی محدود بوده و بر اساس فهرست سفید فیلتر می‌شود. بنابراین، کاربران همچنان برای دسترسی به سایت‌های مختلف به ابزارهایی برای دورزدن محدودیت نیاز دارند.